کم کاری تیروئید در زنان باردار
با توجه به شیوع بالای کم کاری تیرویید در جمعیت عمومی خانم ها به خصوص کم کاری تیروئید در زنان باردار (۵-۸ برابر آقایان) حدود ۶٪ و عوارض مهم طی بارداری، زمان حمل وضع و در ادامه لازم هست که به صورت مفصل در مورد این موضوع صحبت کنیم و به دغدغه ها و سوالات شما پاسخ بدیم؛
پاسخ ها به طور کامل علمی و بر اساس آخرین مقالات و کتاب ها می باشد.
کم کاری تیروئید در صورت درمان نشدن میتواند به عوارضی در حین و پس از بارداری و زایمان برای مادر و جنین(کودک) همراه باشد که مهم ترین آن ها در صورت کم کاری علامتدار تیروئید عبارتند از:
پره اکلامپسی و فشارخون بارداری
پارگی جفت
عدم امکان بررسی قابل اطمینان ضربان قلب جنین
زایمان زودرس(قبل از ۳۲ هفته)
وزن کم هنگام تولد
افزایش احتمال سزارین
خونریزی رحمی پس از زایمان
افزایش مرگ و میر جنینی حول و حوش زایمان
افزایش اختلالات یادگیری و رشد و کم شنوایی و ناشنوایی عصبی در کودک
خب با توجه به ذکر خطرات مهم عدم درمان کم کاری تیروئید برای رفع استرس و نگرانی باید بگم که تقریبا تمامی این موضوعات در صورتی که مرتبط با مشکلات تیروئیدی باشند با درمان به موقع و کافی قابل پیشگیری اند.
سوخت و ساز تیروئید و کم کاری در زنان باردار
غده ی تیروئید اندامی پروانه ای شکل و کوچک در قدام گردن هست
مهمترین اقدامی که انجام میدهد؛ تنظیم سوخت و ساز و نحوهی مصرف انرژیِ در دسترس بدن است.
در طی حاملگی با توجه به افزایش نیاز بدن مادر(به وجود آمدن و تکامل جنین) نیاز به هورمونهای تیروئیدی افزایش پیدا میکند ودر نتیجه بدن سعی در افزایش میزان هورمونها مینماید.
در نیمه اول میزان هورمونهای تیروئیدی (T3,T4) تا پنجاه درصد افزایش پیدا میکند،
در هفتهی بیستم بارداری به سطح پایدار میرسد و در نیمه دوم تقریبا به سطح قبل از بارداری برمیگردد.
از طرف دیگر افزایش هورمون hcG (هورمون تحریککنندهی جفتی) منجر به افزایش تحریک تیروئید به تولید هورمون از طریق اتصال به گیرندههای هورمون تحریک کنندهی تیروئید یا TSH (هورمونی که از مغز آزاد و منجر به تحریک تیروئید به تولید هورمون میگردد) میگردد و ازاین طریق قسمتی از نیاز بدن تامین میگردد.
"علائم کم کاری تیروئید در زنان باردار مشابه افراد عادی است"
کم کاری تیروئید در بارداری حتما نیاز به درمان دارد؟
در صورت عدم درمان کم کاری تیروئید در زنان باردار حتی در صورت بدون علامت بودن ، زایمان زودرس و اختلالات یادگیری و شناختی و عصبی در کودکی جنین افزایش می یابد.
لذا تشخیص و درمان کم کاری تیروئید در بارداری بسیار مهم و الزامی است.
قبل از باردار شدن در صورت نداشتن سابقهی بیماری تیروئیدی آیا نیاز به چک هورمونهای تیروئیدی است؟
بله،یکی از آزمایشات الزامی قبل از شروع بارداری و حین آن آزمایشات تیروئیدی می باشد.(TSH،T4)
آیا نیازِ که در صورت نرمال بودن آزمایشات تیروئیدی قبل از حاملگی ،در طی بارداری هم آزمایش داد؟
مطالعات نشان دادند که در صورت عدم چک در افراد زیر تا سی درصد ممکن است کم کاری تیروئید حین بارداری تشخیص داده نشود:
زندگی در مناطق اندمیک کبود ید
مثل مناطق کوهستانی از جمله ایران
علائم کم کاری تیروئید
سابقه خانوادگی بیماریهای تیروئید
- یا وجود هریک از موارد زیر در فرد:
سن بیشتر از ۳۰ سال
دیابت تیپ یک
گواتر
سابقه جراحی تیروئید
سابقه رادیوتراپی سر و گردن
سابقه سقط مکرر و زایمان زودرس قبلی
سابقه مصرف داروهایی مثل لیتیوم، آمیودارون یا مواد تزریقی تصویربرداری(کنتراست)
در این افراد در صورت نرمال بودن ازمایشات قبل بارداری لازمه سه ماهه اول هم ازمایش چک بشود.
در صورت وجود کم کاری تیروئید تحت درمان ،خطری بابت بارداری برای مادر و جنین وجود دارد؟
در صورت تحت کنترل بودن بیماری و پایش هورمونهای تیروئیدی زیر نظر پزشک خطری بابت بارداری متوجه جنین و مادر نمی باشد.
آیا داروهای درمان کم کاری تیروئید برای بارداری خطرناک است؟
خیر، لووتیروکسین داروی کاملا امنی برای استفاده در بارداری است و در صورت درمان تحت نظر پزشک کاملا بی خطر است.
آیا کمبود ید در بارداری مشکل ساز است؟
میزان ید مصرفی در بارداری افزایش می یابد، لذا میزان مصرف مواد غذایی غنی از ید مثل ماهی و لبنیات و نمک یددار در طی بارداری باید به اندازه باشد.
کمکاری تیروئید در بارداری
کمکاری تیروئید در بارداری یکی از مشکلات شایعی است که اگر به موقع تشخیص داده و درمان نشود، میتواند سلامت جنین را به خطر بیندازد. این اختلال ممکن است به صورت کمکاری خفیف (تحتبالینی) یا شدید (آشکار) ظاهر شود و در هر دو حالت، خطراتی مانند سقط جنین، زایمان زودرس، وزن پایین نوزاد و پرهاکلامپسی (فشار خون بارداری) را افزایش دهد. همچنین برخی نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به این بیماری ممکن است با مشکلات تنفسی، حافظه ضعیفتر و حتی اختلالات رشدی مانند بیشفعالی یا اوتیسم مواجه شوند. کمکاری تیروئید در مادر میتواند باعث کاهش رشد مغزی کودک در دوران جنینی شود و تأثیرات آن تا سالها بعد نیز باقی بماند.
برای پیشگیری از این مشکلات، بررسی عملکرد تیروئید در دوران بارداری یا حتی قبل از آن بسیار حیاتی است. آزمایش خون سادهای برای اندازهگیری هورمونهای تیروئیدی میتواند بهموقع اختلال را شناسایی کند. درمان اصلی این بیماری مصرف قرص لووتیروکسین است که در بیشتر موارد ایمن بوده و میتواند از بروز عوارض جلوگیری کند. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، حتماً با پزشک درباره بررسی تیروئید خود مشورت کنید تا بارداری سالمتری داشته باشید و فرزندی سالمتر به دنیا بیاورید.
کمکاری تیروئید و بارداری موفق؛ شرایط، مراقبتها و توصیههای پزشکی
خبر خوب برای زنانی که کم کاری تیروئید دارند این است که در صورت تشخیص بهموقع و کنترل مناسب بیماری، شانس بارداری موفق و تولد نوزاد سالم تقریباً مشابه افراد بدون اختلال تیروئید خواهد بود. امروزه با پایش منظم هورمون TSH و مصرف صحیح لووتیروکسین، بسیاری از نگرانیهای مرتبط با باروری و بارداری قابل مدیریت هستند.
غده تیروئید نقش مهمی در تنظیم متابولیسم، تخمکگذاری و رشد جنین دارد. به همین دلیل کمکاری تیروئید درماننشده میتواند با کاهش قدرت باروری، افزایش خطر سقط جنین، زایمان زودرس و برخی عوارض بارداری همراه باشد. با این حال، مطالعات جدید نشان میدهند زمانی که سطح هورمونهای تیروئید در محدوده هدف قرار گیرد، این خطرات بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد.
متخصصان غدد و زنان معمولاً توصیه میکنند زنان مبتلا به کمکاری تیروئید پیش از اقدام به بارداری، سطح TSH خود را بررسی کنند. در اغلب راهنماهای علمی، رسیدن TSH به کمتر از 2.5 میلیواحد در لیتر قبل از بارداری و در سهماهه اول بهعنوان هدف درمانی مطرح شده است. پس از باردار شدن نیز نیاز بدن به هورمون تیروئید افزایش مییابد و ممکن است دوز دارو نیاز به تنظیم مجدد داشته باشد.
بررسیهای سیستماتیک و متاآنالیزهای اخیر نشان دادهاند که درمان مناسب با لووتیروکسین در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید میتواند خطر از دست رفتن بارداری و برخی پیامدهای نامطلوب مامایی را کاهش دهد. همچنین کنترل دقیق عملکرد تیروئید به رشد طبیعی مغز و سیستم عصبی جنین کمک میکند.
نکته مهم این است که مصرف خودسرانه دارو یا قطع درمان در دوران بارداری توصیه نمیشود. انجام آزمایشهای دورهای و پیگیری منظم با پزشک، کلید حفظ سلامت مادر و جنین است. بنابراین اگر کمکاری تیروئید شما بهخوبی کنترل شده باشد، این بیماری معمولاً مانعی بربارداری سالم و موفق نخواهد بود.
