آیا سرطان تیروئید کشنده است؟ بررسی میزان خطر، درمان و طول عمر بیماران
شنیدن کلمه «سرطان» برای بیشتر آدمها یعنی ترس و اضطراب. اما همه سرطانها رفتار یکسانی ندارند. بسیاری از افراد میپرسند: آیا سرطان تیروئید کشنده است؟ پاسخ علمی این است که در بیش از ۹۰ درصد موارد، سرطان تیروئید کشنده نیست و پیشآگهی بسیار خوبی دارد، بهویژه اگر زود تشخیص داده شود.
یکی از سرطانهایی که بیشترین سوءتفاهم درباره آن وجود دارد، سرطان تیروئید است. سؤال اصلی مردم هم معمولاً همین است:
آیا سرطان تیروئید کشنده است؟
جواب کوتاه این است:
در بیشتر موارد، نه
اما برای اینکه این «نه» توخالی و شعاری نباشد، باید دقیقتر توضیح بدهم.
سرطان تیروئید چیست و چگونه ایجاد میشود؟
تیروئید یک غده کوچک پروانهایشکل در جلوی گردن است که هورمونهایی ترشح میکند که روی ضربان قلب، وزن، انرژی، دمای بدن و حتی خلقوخو تأثیر دارند.
سرطان تیروئید زمانی ایجاد میشود که سلولهای این غده به طور غیرطبیعی و بدون کنترل شروع به رشد کنند.
نکته مهم اینجاست:
سرطان تیروئید انواع مختلفی دارد و رفتار همه آنها یکسان نیست.
شایعترین انواع سرطان تیروئید کداماند؟
بیش از ۹۰ درصد موارد، سرطان تیروئید از نوعی به نام سرطان تیروئید تمایزیافته است. این گروه شامل دو نوع اصلی میشود:
سرطان پاپیلری تیروئید
- شایعترین نوع
- رشد آهسته
- پاسخ عالی به درمان
- پیشآگهی بسیار خوب
سرطان فولیکولار تیروئید
- کمی تهاجمیتر از پاپیلری
- همچنان در اغلب موارد قابل درمان
این دو نوع، همان دلیل اصلیاند که چرا سرطان تیروئید معمولاً کشنده نیست.
آیا سرطان تیروئید واقعاً خطرناک است؟
چند دلیل علمی روشن وجود دارد:
- رشد اغلب انواع آن کند است
- معمولاً دیر به اندامهای حیاتی گسترش پیدا میکند
- جراحی تیروئید و درمانهای موجود بسیار مؤثرند
- امکان پیگیری طولانیمدت و کنترل موثر بیماری وجود دارد
به زبان ساده:
پزشکی مدرن دقیقاً بلد است با این سرطان چه کار کند.
آمار واقعی میزان مرگومیر و طول عمر بیماران
بر اساس مطالعات بزرگ و معتبر:
- میزان بقای ۵ ساله در سرطان پاپیلری تیروئید بیش از ۹۸ درصد است
- بسیاری از بیماران، طول عمر طبیعی دارند
- بیشتر افرادی که سرطان تیروئید داشتهاند، به دلایل دیگری فوت میکنند، نه بهخاطر این سرطان
این آمارها اغراق نیستند و حاصل پیگیری هزاران بیمار در سالهای طولانیاند.
چه زمانی سرطان تیروئید میتواند کشنده باشد؟
در تعداد محدودی از بیماران، خطر میتواند بیشتر شود. عواملی که ریسک را بالا میبرند عبارتاند از:
- تشخیص بسیار دیرهنگام
- انواع نادر و تهاجمی سرطان تیروئید
- گسترش بیماری به ریهها یا استخوانها
- سن بالا در زمان تشخیص
- بیتوجهی به درمان و پیگیری
این موارد استثنا هستند، نه قاعده.
علائم سرطان تیروئید چیست؟
یکی از دلایل اضطراب مردم این است که سرطان تیروئید اغلب بیعلامت است.
علائم احتمالی شامل:
- توده یا برجستگی در جلوی گردن
- بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن
- تغییر یا گرفتگی صدا
- احساس فشار هنگام بلع
نکته بسیار مهم:
اکثر تودههای تیروئید سرطانی نیستند.
نتیجه ی نمونه برداری ۸۵٪ گره های تیروئیدی خوش خیم است.
تشخیص سرطان تیروئید چگونه انجام میشود؟
تشخیص معمولاً شامل چند مرحله ساده است:
- سونوگرافی گردن
- نمونهبرداری با سوزن نازک (FNA)
- بررسی پاتولوژی
آزمایش خون برای تشخیص سرطان تیروئید کافی نیست و معمولاً فقط عملکرد غده را نشان میدهد.
روشهای درمان سرطان تیروئید
جراحی
اصلیترین درمان است. بسته به شرایط:
- بخشی از تیروئید برداشته میشود
- یا کل تیروئید خارج میشود
اگر جراحی توسط تیم باتجربه انجام شود، احتمال درمان کامل بسیار بالاست.
ید رادیواکتیو
برای همه بیماران لازم نیست.
در موارد خاص استفاده میشود تا:
- سلولهای باقیمانده ی سرطانی را از بین ببرد
- احتمال عود بیماری را کم کند
این درمان، برخلاف تصور عمومی، ایمن و کنترلشده است.
درمان هورمونی
اگر تیروئید کامل برداشته شود:
- بیمار باید روزانه قرص لووتیروکسین مصرف کند
این دارو:
- جای هورمون طبیعی بدن را میگیرد
- به کنترل و کاهش عود بیماری کمک میکند
اکثر بیماران با این دارو زندگی کاملاً طبیعی دارند.
زندگی بعد از درمان سرطان تیروئید
برخلاف تصور رایج:
- بیماران میتوانند کار کنند
- ورزش کنند
- باردار شوند
- زندگی عادی داشته باشند
پیگیری منظم شامل آزمایش خون و سونوگرافی است و معمولاً سخت یا آزاردهنده نیست.
زندگی بعد از درمان سرطان تیروئید
برخلاف تصور رایج:
- بیماران میتوانند کار کنند
- ورزش کنند
- باردار شوند
- زندگی عادی داشته باشند
پیگیری منظم شامل آزمایش های تیروئید مانند آزمایش خون و سونوگرافی است و معمولاً سخت یا آزاردهنده نیست.
آیا سرطان تیروئید بعد از درمان برمیگردد؟
گاهی ممکن است، اما:
- اغلب بهآرامی
- معمولاً قابل تشخیص زودهنگام
- و در بیشتر موارد قابل درمان مجدد است
بازگشت بیماری به معنی پایان راه نیست.
جمعبندی: بالاخره سرطان تیروئید کشنده است یا نه؟
پاسخ صادقانه و علمی:
- در اکثر قریب به اتفاق موارد: خیر
- در موارد نادر و خاص: ممکن است
اما برای بیشتر مردم، سرطان تیرویید:
- یک بیماری قابل کنترل
- با پیشآگهی عالی
- و با کیفیت زندگی خوب بعد از درمان است
ترس، دشمن تصمیم درست ؛ آگاهی، بهترین ابزار درمان.
